Met klamme handjes stapt ze het vliegtuig uit, de sigaret al in de hand. De hele reis heeft ze niets gegeten. Snel op zoek naar een rokersruimte, die koffer laat toch nog wel even op zich wachten. Trillend brengt ze haar sigaret naar haar droge mond, gelukkig gaat de aansteker meteen aan. De eerste hijs en dan, nicotine. Een vertrouwde stroom glijdt richting longen.

Nicotine, het verslavende ingrediënt van sigaretten heeft ook een andere werking. Want rokers sterven eerder, maar meestal ook dunner dan niet-rokers. Amerikaanse wetenschappers onderzochten welke rol nicotine daarin speelt. Met hun resultaten hopen ze een medicijn te kunnen ontwikkelen dat ervoor zorgt dat rokers na het stoppen dun blijven en dat niet-rokers met obesitas de nodige kilo’s verliezen. Zo pakken ze meteen twee grote gezondheidsproblemen aan. Vandaag schrijven ze erover in Science.

Toevallige ontdekking
Hoe kwamen de onderzoekers op dit idee? Yann Mineur, een van de onderzoekers, was bezig met een onderzoek naar een nieuw medicijn tegen depressie, toen het hem ineens opviel dat de muizen uit zijn experiment allemaal minder aten dan de muizen die geen medicijn kregen. Hij wilde natuurlijk weten waarom dat zo was. Het medicijn waar hij mee werkte bleek te binden aan een receptor in de hypothalamus. Een beetje zoals een sleutel in een slot past. De hypothalamus is een gebied in de hersenen dat signalen uit je darmen en vetweefsel verwerkt en vervolgens bepaalt of je nog wat eten nodig hebt of dat je al genoeg calorieën hebt gehad.

Maar wat heeft dat met nicotine te maken? Samen met andere wetenschappers zag Mineur dat nicotine ook aan deze receptor kon binden. Op het moment dat iemand een flinke hijs neemt, krijgt hij/zij nicotine binnen. Nicotine bindt dan aan de receptor (op het plaatje hieronder te zien als de gele staafjes) in de hersenen, waarna die de zogeheten POMC zenuwcellen (die grote rode cellen op het plaatje hieronder) in de hersenen activeert. Die zenuwcellen geven vervolgens weer een signaal af dat er minder gegeten moet worden. Op die manier zorgt nicotine er dus voor dat een roker minder trek heeft en dus dunner blijft. Wanneer hij stopt met roken, wordt dat signaal niet meer afgegeven. De gestopte roker zal daardoor meer gaan eten en waarschijnlijk ook aankomen.